Meer kleur in de liturgie van de Tuindorpkerk

Onder deze titel schreef Annette Kerkstra ruim tien jaar geleden in "Mozaiek" een introductie bij de vier nieuwe antependia die toen, april 2000, in gebruik werden genomen.

Antependia, letterlijk "voorhangen", voor altaar of preekstoel. Als versiering, of juist voor het bedekken van de versiering in tijden van boete en inkeer. Al een oud kerkelijk gebruik, maar in de sobere protestantse kerken verdwenen. In het begin van de vorige eeuw terug gekomen, onder invloed van de liturgische beweging. En in de Tuindorpkerk dus in het jaar 2000 in ere hersteld.

Onze antependia zijn ontworpen door Greetje van Beusichem, een begaafd kunstenares en destijds enthousiast lid van onze gemeente. Ze zijn met liefde en zorg gemaakt door vier vrouwelijke gemeenteleden. Voor de kenners: de afbeeldingen zijn op synthetische stof, speciaal gemaakt voor liturgische gewaden en kleden, met borduurwerk opgebracht, overwegend in kettingsteken.Vier antependia zijn er, in de vier kleuren die door het jaar heen liturgisch gebruikt worden, of voor bijzondere dagen of gelegenheden:Wit: - de enige bijbelse kleur, duidt op reinheid, schoongewassen zijn en feest.Rood: - kleur van vuur, verwijzend naar de aanwezigheid van de heilige geest, maar ook de kleur van bloed, verwijzend naar het martelaarschap. Paars: - kleur van boete, ingetogenheid en rouw.Groen: - kleur van hoop, van groei en toekomst.

De afbeeldingen, symbolen, op de vier kleden ondersteunen de betekenis van de kleur ervan:- Op het "witte" kleed, het feestkleed, schijnen drie lichtstralen van boven, uit de hemel, op Jeruzalem, de gouden stad en onze wereld.- Op het rode kleed dansen de vuurtongen van de Geest vrolijk omhoog: Pinksteren, bruiloft. - Op het paarse kleed, ingetogen gekleurd, stijgen gebeden en zuchten in vier stromen omhoog, naar de hemel.- Het groene kleed, misschien wel het vrolijkste, geeft een speelse verbeelding van de golvende groen velden van Galilea, van het beloofde land, van hoop voor de toekomst.

Op alle vier de kleden staat ook een kleine figuur, opgebouwd uit drie oer-christelijke symbolen: kribbe, kruis en daarboven een duif als verbeelding van de Geest die neerdaalt op ons. Greetje noemde dat: mijn credo. Ook het onze? Dat kleine figuurtje hoort dus echt op de kleden thuis, is in feite de achtergrond van de afbeeldingen.

De betekenis van de vier kleden lijkt na tien jaar wat weggezakt. Daarom halen we die graag weer eens op.

oktober 2010 - Eduard de Nooij.