Liturgie, Kruizen of Kruisen

In de Tuindorpkerk hangt een kruis met daarom heen, in de vorm van een cirkel allemaal kleine kruisjes. Het geheel kan u niet ontgaan, want het hangt links van het liturgisch centrum. Het grote kruis in het midden is een zichtbare herinnering aan de Willem de Zwijgerkerk, waar de kruisvorm voor in de kerk hing.

Vaste bezoekers van onze kerk weten dat het aantal kruisjes dat er hangt, kan variëren en gemeenteleden met goede ogen zien bovendien dat de kleine kruisjes niet allemaal dezelfde vorm hebben. Dat is niet een fout van de trouwe maker van de kruisjes, Leen Wijbrans. Nee, het gaat om twee zeer verschillende, maar inderdaad nauw verwante symbolen.

Geboortekruisjes

De kruisjes rechts van het kruis hebben vier gelijke benen: de twee houten latjes kruisen elkaar precies in het midden. Dit zijn de geboortekruisjes. Een dergelijk kruisje wordt opgehangen in de week nadat in onze kerk een kind is gedoopt en de naam van de dopeling in de dooprol is bijgeschrijven. Op de achterkant staan op een plaatje de naam van de dopeling genoteerd en de data van geboorte en doop. Omdat er bij ons bij een doopdienst meestal meer kinderen tegelijk gedoopt worden, kan het aantal kruisjes dus plotseling flink groeien.

Gedachteniskruisjes

De kruisjes die aan de linkerkant van het kruis hangen, noemen we gedachteniskruisjes. Zij zijn bedoeld voor gemeenteleden die gestorven zijn. Op de zondag na het overlijden van iemand die bij onze gemeente hoort, wordt een gedachteniskruisje in een standaardje op de tafel van het liturgisch centrum geplaatst. De voorganger steekt daarbij een olielampje aan met het licht van de paaskaars.

In de week na de dienst wordt het kruisje, voorzien van de naam van de overledene en de geboorte- en sterfdatum, naast het grote kruis opgehangen.

Het gedachteniskruisje heeft niet alleen een andere plaats aan de muur, maar ook een iets andere vorm: nu kruisen de latjes elkaar iets boven het midden van het verticale balkje. De geboortekruisjes zien er dus uit als plusjes of Griekse kruisen, de gedachteniskruisen hebben de vorm van het meeste bekende christelijke symbool.

Eén jaar

Eén jaar blijven de kruisjes om het grote kruis hangen. Daarna worden ze van de wand gehaald. Op de zondag, een jaar na doop of overlijden, komen ze weer in de standaard van de tafel van het liturgische centrum. Voorganger en gemeente staan onder andere in gebed stil bij de doop of de dood van ons gemeentelid, een jaar eerder. Na de dienst krijgt de familie het kruisje mee naar huis. De familie wordt altijd expliciet uitgenodigd voor deze dienst.

In Gods hand

Het kruis met de kruisjes heeft voor velen onder ons een belangrijke betekenis. Het is goed dat wij in onze kerk een plaats hebben die uitdrukking geeft aan ons vertrouwen dat leven en dood in Gods handen zijn, juist ook voor de mensen die ons zijn toevertrouwd en die ons zo dierbaar waren.

Om die reden zoeken we overigens naar mogelijkheden in onze kerkruimte om daar nog uitdrukkelijk aandacht aan te kunnen geven.

S of z?

Nog even de titel. Die is ingegeven om duidelijk te maken hoe klein het zichtbare verschil is tussen de twee soorten kruisjes, maar als schoolmeester adviseer ik u vooral om in het meervoud de s te gebruiken. Dat is altijd goed, terwijl je met een z meestal gedecoreerd bent, of je bent bijzonder muzikaal.

Nieuws Gedenken